Η διαχρονικότητα του Φιλελληνισμού…

Ευγένιος Ντελακρουά

Ο Γάλλος φιλέλληνας ζωγράφος Eugene Delacroix  από τους πρωτοπόρος του Γαλλικού Ρομαντισμού, γεννήθηκε στις 26 Απριλίου του 1798 στο Σαιν-Μωρίς. Πατέρας του ήταν ο διπλωμάτης Charles Delacroix. Πολύ νωρίς, σε ηλικία  16 ετών, έμεινε ορφανός.
Σπούδασε την τέχνη της ζωγραφικής στο ατελιέ του ακαδημαϊκού δασκάλου Γκερέν, Eκεί ο νεαρός Ντελακρουά  γνώρισε τον Τ. Ζερικώ μεγάλο ζωγράφο της εποχής και συνδέθηκαν με αδελφική φιλία.
Ο Ντελακρουά, αποφασισμένος να συμβάλει στην αναγέννηση της τέχνης και την απαλλαγή της από τον κλασικισμό, πειραματίζεται πάνω στη θεματική της «Θείας Κωμωδίας» του Δάντη και το 1822 εκθέτει στο Σαλόνι το έργο του «Η Βάρκα του Δάντη», στο οποίο είναι φανερή η επίδραση του Ζερικώ. Ο Ντελακρουά κατανοούσε τη νέα τάση στην τέχνη και την στήριξε. Το εργαστήρι του ήταν πάντα ανοιχτό στους νέους καλλιτέχνες.

Ο μεγάλος σταθμός της δημιουργικής πορείας του είναι το έργο που εμπνεύστηκε από την Ελληνική Επανάσταση του 1821. Όταν το 1824 πεθαίνει στο Μεσολόγγι ο άγγλος φιλέλληνας ποιητής και ηγέτης του μαχόμενου ρομαντισμού Μπάυρον, ο Ντελακρουά βαθιά συγκινημένος από το γεγονός αυτό, εκθέτει στο Σαλόνι τη «Σφαγή της Χίου», έργο στο οποίο βρήκαν έκφραση η φρίκη του πολέμου, τα πάθη του υπόδουλου λαού και η πορεία των δραματικών εξελίξεων στην Ελλάδα, την οποία παρακολουθούσε ολόκληρη η προοδευτική Ευρώπη. Αυτό το μνημειώδες έργο, που αποτελεί την αρχή μιας σειράς έργων εμπνευσμένων από την Ελληνική Επανάσταση, τον τοποθέτησε πρώτο ανάμεσα στους Ρομαντικούς ζωγράφους της εποχής του και ανάμεσα στους μεγάλους φιλέλληνες.

Θ.Χρήστου - λάδι σε μουσαμά, 40Χ50εκ.

Το ίδιο έτος, μετά το θάνατο του Ζερικώ, ο Ντελακρουά τίθεται επικεφαλής της "Νέας Σχολής". Τα επόμενα χρόνια αρχίζουν να εμφανίζονται όλο και περισσότερα έργα του. Όμως ούτε οι λαμπρές συνθέσεις ούτε το τιμητικό καθήκον να βρίσκεται επικεφαλής της νέας καλλιτεχνικής κίνησης, δεν προστάτεψαν τον Ντελακρουά από το διασυρμό των προσκολλημένων στον κλασικισμό αντιπάλων του. Μέχρι την Ιουλιανή Επανάσταση του 1830 ο Ντελακρουά βρισκόταν υπό δίωξη.
Τον Ιούλιο του 1830 ξέσπασε η επανάσταση που κατέληξε στην πτώση της Μοναρχίας των Βουρβώνων, στην οποία ο Ντελακρουά, οπαδός του Βοναπάρτη, συμμετείχε ενεργά. Ο Ντελακρουά ζωγραφίζει το αριστούργημά του «Η Ελευθερία στα οδοφράγματα» σαν ελάχιστη τιμή προς την πατρίδα. Το έργο αυτό, που συνδυάζει την πραγματικότητα με τη ρομαντική ποιητική αλληγορία, θεωρείται ένα από τα πιο δημοφιλή έργα στην παγκόσμια τέχνη. Ο Ντελακρουά εξέθεσε στο Σαλόνι, το 1831, αυτό το έργο του που φαινόταν ότι θα γινόταν δεκτό με θαυμασμό από τους σύγχρονούς του ζωγράφους, καθώς η Επανάσταση ενεργοποίησε σε πολλούς από τους πρώην αντίπαλούς του αισθήματα αδελφοσύνης και φιλίας.

Από το 1838 ως το 1844 ανέλαβε πολλές μεγάλες παραγγελίες, όπως τη διακόσμηση της Βουλής, του Δημαρχείου και της οροφής στη Gallery του Απόλλωνα στο Λούβρο με το έργο του: «Ο Απόλλωνας σκοτώνει τον Πύθωνα» (1850-1851), ακολούθησαν  τα έργα  «Η εισβολή των Σταυροφόρων στην Κωνσταντινούπολη», «Ο Δον Χουάν», «Ο εβραϊκός γάμος», κ.α.
Το 1855 εξέθεσε 48 ζωγραφικούς πίνακες στην Παγκόσμια Έκθεση που έγινε στο Μέγαρο Καλών Τεχνών του Παρισιού. Και στη συνέχεια έγινε μέλος της Ακαδημίας του Παρισιού.
Πέθανε στις 13 Αυγούστου του 1863 στο Παρίσι. Ένα χρόνο αργότερα, στο Σαλόνι παρουσιάστηκε ο πίνακας «Η αποθέωση του Ντελακρουά». Γύρω από το πορτραίτο του ζωγράφου συγκεντρώθηκαν οι θαυμαστές του ταλέντου του. Ανάμεσά τους ο Μανέ, ο Μπωντλέρ, ο Φαντέν-Λατούρ...
Φίλοι του ήταν ορισμένοι από τους γνωστότερους διανοούμενους της εποχής εκείνης, όπως ο Φρειδερίκος Σοπέν, ο Βίκτωρ Ουγκώ, ο Θεόφιλος Γκωτιέ και η Γεωργία Σάνδη
Ο Ντελακρουά, στα 50 χρόνια της  δημιουργίας του, άφησε τεράστια κληρονομιά, η οποία περιλαμβάνει γύρω στους χίλιους πίνακες, εφτά χιλιάδες περίπου σχέδια, περισσότερα από χίλια πεντακόσια παστέλ και ακουαρέλες, μερικές σειρές από λιθογραφίες και έξι τεράστιους κύκλους μνημειακών τοιχογραφιών.
Ο Ντελακρουά προέρχεται από μία γραμμή ζωγράφων που ξεκινά από το Μιχαήλ Άγγελο. Ο ίδιος θεωρούσε τον εαυτό του εκφραστή αυτής της παράδοσης. Ο Ντελακρουά ξαναανακαλύπτει το πνεύμα του Μικελάντζελο, αλλά τα αριστουργήματα που δημιουργεί κάτω απο αυτή την επίδραση είναι εντελώς πρωτότυπα . Όπως κι ο Μικελάντζελο (στην «Τελική Κρίση» στην Καπέλα Σιξτίνα), ο Ντελακρουά τείνει επίσης προς την απεικόνιση του τρόμου. Από τη «Σφαγή της Χίου» ως το «Θάνατο του Σαρδανάπαλου» οι τραγικές σκηνές του Ντελακρουά ζωγραφίζουν τον τρόμο με ασύγκριτη δύναμη.

Ο Ρούμπενς, μετά τον Μικελάντζελο, άφησε το πιο φανερό σημάδι στην τέχνη του Ντελακρουά. Μέσω του Ρούμπενς ο Ντελακρουά ανακάλυψε τον εαυτό του. Η στενή συγγένεια στο δυναμισμό και το σφρίγος που χαρακτηρίζει την τέχνη του Ρούμπενς, καθώς και την τέχνη του Ντελακρουά, είναι προφανής. Ο Ντελακρουά θαύμαζε στο Ρούμπενς μία ικανότητα που επίσης είναι παρούσα στα δικά του έργα: την ικανότητα να ενώνει την αλληγορία με την ιστορία.
Στα έργα του διακρίνεται επίσης η επίδραση, όσον αφορά το χρώμα, από τους βενετσιάνους ζωγράφους. Ο Ντελακρουά έλεγε ότι το χρώμα δίνει την παρουσία της ζωής.

Θ.Χρήστου, λάδι σε μουσαμά,.70Χ100εκ.

Εκτός από μεγάλος ζωγράφος και εξαιρετικός χαράκτης, υπήρξε ακόμη μεγάλος συγγραφέας και κριτικός τέχνης. Ένα από τα πολυτιμότερα τεκμήρια της ρομαντικής εποχής αποτελεί το “Ημερολόγιο” που έγραψε.
Μέσα από τα έργα του εκφράζονται  οι αξίες και τα αιτήματα του Ρομαντισμού: η αγάπη για την ελευθερία, το πατριωτικό καθήκον, η ανακάλυψη της αξίας του λαού (στο κοινωνικό), του έθνους (στο πολιτικό), της ιστορίας (στο φιλοσοφικό), η απελευθέρωση από τα σφιχτά δεσμά της λογικής και η έκφραση του συναισθήματος σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο. Η τέχνη του Ντελακρουά υπηρέτησε το ιδανικά της ελευθερίας, της ανεξαρτησίας και της εθνικής απελευθέρωσης.

Επιμέλεια κειμένου: Αθανάσιος Δημητρίου Χρήστου - Εικαστικός.
Πηγές: “Ιστορία του Ελληνικού Εθνους” – Εκδοτική Αθηνών & «Νέα Ακρόπολη - Πολιτιστικός Φιλοσοφικός Οργανισμός»

Άρθρο: «Η Τέχνη δεν περνά κρίση, κρίση περνούν οι καλλιτέχνες…»

Ένα διαχρονικό κείμενο.

		Ν.ΕΛΙΜ 24 Στιγμιότυπα απο την Οδύσσεια Ν. ΕΛΙΜ 24 Στιγμιότυπα απο την Ιλιάδα «Προσπαθώ κι εγώ, όπως και άλλοι πολλοί καλλιτέχνες, να φέρω κοντά μου το πολύ κοινό. Να εμπνευστώ απ’ αυτό, αλλά και αυτό να γίνει με τη σειρά του φιλότεχνο. Με την επαφή αυτή πολλά καλά θα έρθουν στο φως. Μόνο έτσι μπορεί να δημιουργηθεί ζωγραφική παράδοση στον τόπο μας, που θα’χει τις ρίζες της σ’ ότι πιο καλό και πολύτιμο υπάρχει: τον πλούτο της λαϊκής ψυχής. Η Τέχνη δεν περνά κρίση. Κρίση περνούν οι καλλιτέχνες με την αστοργία που τους αντιμετωπίζουν υπεύθυνοι και μη.  Ν.ΕΛΙΜ 24 Στιγμιότυπα απο την Οδύσσεια Όταν οι βιοτικές συνθήκες δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες του δημιουργού, που επιτελεί ένα υψηλό λειτούργημα για την πραγματοποίηση μιας υγιούς αναμόρφωσης, τότε η Τέχνη κατέχεται από τον πυρετό μιας μεταβατικής θέλησης και προσπάθειας του καλλιτέχνη να κάνει κάτι καλύτερο.  Αυτό είναι και το χαρακτηριστικό γνώρισμα της μοντέρνας τέχνης. Αν δεν απαλλαγούμε ολότελα από το φόβο μιας βίαιης καταστροφής, θα παραμείνουμε καθηλωμένοι και νοσταλγοί της πραγματικής, της αληθινής, της μεγάλης Τέχνης.  Ζωγράφος Αντώνης Δάλκος, Μάρτιος 1955 (Από το βιβλίο του Βουτσινά Γιάννη «Έλληνες ζωγράφοι»)

Έλληνες Ζωγράφοι: Γιώργος Ρήγας

Ένας σύγχρονος λαϊκός ζωγράφος

	Στην ετήσια Outsider Art Fair που πραγματοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη από τις 27 ως και στις 29 Ιανουαρίου 2012, συμμετείχε για δεύτερη χρονιά, με επιτυχία, ο λαϊκός ζωγράφος Γιώργος  Ρήγας. Η Outsider Art Fair παρουσιάζει κυρίως αυτοδίδακτους καλλιτέχνες, που δε συμμετέχουν στις τακτικές Art Fair. Φέτος ο Ρήγας συμμετείχε με δεκαπέντε λαϊκά έργα. Οι πίνακές του, γεμάτοι αναμνήσεις και νοσταλγία, καταγράφουν την αναπαράσταση παραδοσιακών αγροτικών εργασιών και περίεργων ξεχασμένων εθίμων. Τα εσωτερικά των σπιτιών, σκηνές από κυνήγι, οι ξυλοκόποι, η γιορτή του γάμου κ.α. αποτελούν τα αγαπημένα θέματά του. Οι αναφορές στο Γιώργο Ρήγα στη Νέα Υόρκη μιλούν για έναν αυθεντικό λαϊκό ζωγράφο, που ζει στην Αθήνα κι ωστόσο ζωγραφίζει από μνήμης το μικρό βουνίσιο χωριό στο οποίο γεννήθηκε. Εξίσου σημαντικές εκθέσεις όμως υπήρξαν και οι εκθέσεις του Ρήγα στο Παρίσι, στο Άαχεν και στο Ντίσελντορφ. (Εφ. Αξία, Φεβρουάριος 2012) [Επιμέλεια, Μιχάλης Κουτσουπιάς για το Ι.Μ.Ε.Τ. artem.gr]	K. Παπαδημήτρης, ακρυλικό σε κ.πλακέ, 30Χ40εκ. K. Παπαδημήτρης, ακρυλικό σε κ.πλακέ, 30Χ40εκ.

Έλληνες Ζωγράφοι: Μαρίνα Βαμβακά

	Η Ελληνίδα ζωγράφος που διαπρέπει στις Βρυξέλλες. Η Μαρίνα Βαμβακά γεννήθηκε στη Λάρισα. Σε μικρή ηλικία ταξίδεψε και εγκαταστάθηκε με την οικογένειά της για λίγο καιρό στην Κωνσταντινούπολη, την ιδιαίτερη πατρίδα των γονιών της. Η αλλαγή αυτή επέδρασε έντονα στον τρυφερό παιδικό χαρακτήρα της, που γέμισε εντυπώσεις, εικόνες και πεποιθήσεις, τις οποίες και κράτησε μέχρι σήμερα. Αφού τελείωσε τις γυμνασιακές σπουδές και τη Γαλλική Ακαδημία στη Λάρισα, εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Έδωσε εξετάσεις με επιτυχία στη Γαλλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, αλλά η ιδέα αυτών των σπουδών δεν την συγκινούσε καθόλου. Διορίστηκε κατόπιν εξετάσεων στον Οργανισμό Τηλεπικοινωνιών Ελλάδος, όπου εργάστηκε για δεκαπέντε χρόνια. Συγχρόνως σπούδαζε μεταφράστρια στην Γαλλική Ακαδημία Αθηνών και ιστορία της Τέχνης στη Σορβόννη στο Παρίσι.  Η μοντέρνα τέχνη, το ρεύμα της εποχής, που κατακτούσε ολοταχώς τις galleries και τα σαλόνια της γαλλικής πρωτεύουσας, με κάθε είδους επινοήσεις, απεικονίσεις και collages, την άγγιζαν. Συναρπαζόταν από την εξέλιξη και τον ανταγωνισμό των διασήμων της σύγχρονης τέχνης. Στη δεκαετία '65 -'75, κατά την οποία η τέχνη ήταν συνώνυμη της ζωής των hippies, που ανέτρεπε και καθαιρούσε το κατεστημένο, κρατήθηκε μακριά, χωρίς όμως να πάψει να ενδιαφέρεται για τις διάφορες τεχνικές και τα πρωτότυπα υλικά τα οποία χρησιμοποιούνταν. Παραμένει μέχρι σήμερα λάτρης της σύνθεσης του σχεδίου και της οπτικής δυναμικής των χρωμάτων. Πιστεύει, ότι μέσω της τέχνης ο χρόνος απολογείται και με μαθηματική ακρίβεια περνάει στην τέταρτη διάσταση.  Παντρεμένη  με τον δόκτορα Κωνσταντίνο Βαμβακά, υδροβιολόγο- ωκεανογράφο, ανώτερο υπάλληλο στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα και καθηγητή στο πανεπιστήμιο της Γάνδης, είναι εγκατεστημένη από το 1983 μονίμως στις Βρυξέλλες. Εκεί συμπλήρωσε τις σπουδές της στη ζωγραφική και στην ιστορία της τέχνης, στην Académie de dessin et des Arts décoratifs de Watermael-Boisfort. Τελείωσε την Ακαδημία με μεγάλη διάκριση και αφοσιώθηκε στη ζωγραφική πραγματοποιώντας εκθέσεις στην Ευρώπη και παίρνοντας μέρος σε διεθνείς biennale.  Παράλληλα με την ζωγραφική ασχολείται και με την γλυπτική δημιουργώντας έργα από μπρούντζο, μάρμαρο και plexi glass. Πήρε μαθήματα γλυπτικής κοντά στον διάσημο φλαμανδό γλύπτη Alexandre Ketele και συνεχίζει τις σπουδές της στην γλυπτική στην RHOK Academie Beeldende Kunsten.  (Περισσότερα στο http://www.marinavamvakas.eu/gallery/cv.html#gr) [Ι.Μ.Ε.Τ. artem.gr]	Θ.Χρήστου, λάδι σε μουσαμά, 100Χ70εκ. Γ. Βησσαρίων, Aκουαρέλα, 30Χ40εκ. Θ. Τσίγκος, λάδι σε μουσαμά, 30Χ24εκ.

Η ΤΕΧΝΗ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΜΑ ΜΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

«Τέχνη θα εννοήσουμε το σύνολο από τα φανερώματα μιας ειδικής ανθρώπινης ενέργειας (της αισθητικής), που σκοπός τους είναι με μια τέλεια έκφραση να μας υποβάλλουν μιαν ορισμένη συγκίνηση μακριά από κάθε άμεσο πραχτικό συμφέρον, δηλ. με κύριο χαρακτηριστικό την ανιδιοτέλεια. 
Η αισθητική αξία των καλλιτεχνημάτων δεν εξαρτάται από την ιδεολογική αξία ή από τη συναισθηματική «ευγένεια» της ύλης τους. Η ειλικρίνεια της συγκίνησης είναι η μόνη ευγένεια στην Τέχνη, άσχετα με την ηθική, ιδεαλιστική (παιδαγωγική) ή ωφελιμιστική εκτίμηση αυτής της συγκίνησης.

Δεν αρκεί λοιπόν η ευγένεια του πολεμικού ιδανικού για να είναι ένα έργο πολεμικής τέχνης ωραίο. Χρειάζεται προπάντων η ειλικρίνεια αυτού του ιδανικού. Μα και τούτη η προϋπόθεση δεν είναι κατηγορηματική. Πρέπει και η έκφραση αυτής της ειλικρίνειας να είναι πετυχημένη».
Κ. Βάρναλης, «Πόλεμος και Τέχνη», 1993.

Έλληνες Ζωγράφοι: Στέλλα Κουνούπη – Γκολίτση

	Γεννήθηκε στην Λεγκνίτσα της Πολωνίας το 1952. Το 1962 εγκαταστάθηκε στην Καστοριά απ’ όπου κατάγεται και το 1969 στη Θεσσαλονίκη.  Μαθήτευσε στο εργαστήρι του Χριστόπουλου στη Θεσσαλονίκη, όπου ασχολήθηκε με το ελεύθερο σχέδιο. Το 1989 μετοίκησε στη Φλώρινα. Εκεί εργάστηκε για πρώτη φορά και, παρ’ ότι κατά βάση θεωρείται αυτοδίδακτη, εμβάθυνε τις γνώσεις της κοντά στο ζωγράφο Κούλη Στερίκα.  Το εργαστήριό της αργότερα μεταφέρθηκε στη Θεσσαλονίκη.  Mέχρι σήμερα ζει και εργάζεται στη συμπρωτεύουσα.  Η δουλειά της χαρακτηρίζεται από τόλμη και πρωτοτυπία, πάθος για τη φύση και τις διαρκείς μεταμορφώσεις της.  Έχει ήδη στο ενεργητικό της έναν σημαντικό αριθμό ατομικών διοργανώσεων, αλλά και συμμετοχών σε ομαδικές εκθέσεις, σε   Ελλάδα και εξωτερικό.  Παράλληλα, δραστηριοποιείται με το σύλλογο Καλλιτεχνών Εικαστικών Τεχνών Βορείου Ελλάδος. [Μάγδα Κουτσουπιά για το Ι.Μ.Ε.Τ.]	Τ. Χρήστου, λάδι σε ξύλο, 40Χ80εκ. C. Nikolaou, μικτή τεχνική σε κ. πλακε, 20Χ30εκ. Δ.Βόλνας, ακρυλικό σε χαρτόνι, 45Χ25εκ.

Σωτήρης Σπαθάρης - O ζωγράφος της "ρεκλάμας"...

	Ο  θρύλος για τον Καραγκιόζη  ξεκινάει από την ιστορία ενός Έλληνα από την Ύδρα, του Γ. Μαυρομάτη, για τον οποίο λέγεται ότι κατά τον 18ο αιώνα ήλθε με το θέατρο σκιών του για να εγκατασταθεί μόνιμα στην Πόλη. Προσαρμόζοντας το θέατρό του στα ήθη των Τούρκων, ονόμασε τον πρωταγωνιστή του Καραγκιόζ, που στα τούρκικα σημαίνει μαυρομάτης. Βοηθός του ήταν ο Γιάννης Μπράχαλης, ο πρώτος καλλιτέχνης του είδους που έφερε τον Καραγκιόζη στην Ελλάδα με τη μορφή περιοδεύοντος θεάτρου.  Όρ.κοs, Ακρυλικό σε καμβά. Μετά την απελευθέρωση, ο Καραγκιόζης εγκαθίσταται στην Ελλάδα και από τις αρχές του 1900 μπορούμε να μιλάμε για ελληνικό Καραγκιόζη. Κορυφαίος δημιουργός του ήταν ο Πατρινός  Δημήτριος Σαρδούνης, γνωστός με το ψευδώνυμο Μίμαρος. Το έργο του συνέχισαν οι τρεις βοηθοί και μαθητές του, Γιάννης Ρούλιας, Μέμος Χριστοδούλου και Θόδωρος Θεοδωρέλλος. «Μαθητής» αυτών υπήρξε ο Σωτήρης Σπαθάρης. Γεννήθηκε το 1892 στη Σαντορίνη και μεγάλωσε στο Μεταξουργείο, με έμφυτη την αγάπη για το θέατρο. Από το 1909 περιόδευε συστηματικά σε όλη την Ελλάδα παρουσιάζοντας ένα πλούσιο ρεπερτόριο έργων, από τα οποία τα περισσότερα ήταν δικά του, με θέματα παρμένα από τη σύγχρονη ζωή και την ιστορία του Έθνους. Για να διαφημίσει τις παραστάσεις του, ζωγράφιζε αφίσες και πανώ, τις περίφημες "ρεκλάμες", πρωτοτυπώντας σ’ ένα είδος λαϊκής ζωγραφικής, που μιμήθηκαν κι άλλοι. Επίσης, θεωρείται και ο δημιουργός της "αποθέωσης", του έμψυχου, δηλαδή θεατρικού επιλόγου των ηρωικών συνήθως έργων, που ερμηνευόταν με κατεβασμένο τον μπερντέ από τον καραγκιοζοπαίκτη και τους βοηθούς του. Το 1924 πρωτοστάτησε στην ίδρυση του Σωματείου Ελλήνων Καραγκιοζοπαικτών. Άλλωστε,  μέχρι το 1940 η τέχνη του Καραγκιόζη άκμαζε σε όλο τον ελληνικό χώρο. Η γερμανική κατοχή προκάλεσε κάποια κρίση, η οποία όμως ξεπεράστηκε. Γαριπίδου Β., Ακρυλικό σε καμβά. Από το 1950, ο Σωτήρης Σπαθάρης ξεκίνησε να γράφει τα Απομνημονεύματά του, που εξεδόθησαν για πρώτη φορά το 1960 με τίτλο «Απομνημονεύματα και η τέχνη του Καραγκιόζη».  Σ’ αυτό, πέρα από τις αναμνήσεις του ο Σπαθάρης δίνει πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με την ιστορία της τέχνης του Καραγκιόζη, την κατασκευή της φιγούρας και της σκηνής, τους βασικούς χαρακτήρες και τους εμπνευστές τους. Ως επίλογο παραθέτει ανέκδοτα και καλαμπούρια των σύγχρονών του Καραγκιοζοπαικτών.  Η αυτοβιογραφία του Σωτήρη Σπαθάρη αναγνωρίστηκε σαν ένα "αληθινό μνημείο λόγου", όπως την αποκαλούσε ο Σικελιανός. Κι άλλοι άνθρωποι των τεχνών και των γραμμάτων  όπως ο Τσαρούχης, ο Πικιώνης, ο Κουν, ο Χατζηκυριάκος - Γκίκας ασχολήθηκαν με το Σπαθάρη, ο οποίος ανέδειξε τον Καραγκιόζης σε θέαμα με ευρύτατη αποδοχή.  Ο ξυπόλυτος, ρακένδυτος και φυγάς - όπως συχνά και  ο δημιουργός του - Καραγκιόζης, παραμένει γλεντοκόπος και αγέρωχος, με αστείρευτη λαϊκή σοφία και καυστικό χιούμορ. Σε πολλές περιπτώσεις κυνηγημένος από το κατεστημένο της εποχής, τα λέει έξω από τα δόντια σε καιρούς χαλεπούς για τους Έλληνες. Ο Σωτήρης Σπαθάρης πέθανε το Πάσχα του 1973 αφήνοντας στο γιο του Ευγένιο, το έργο της συνέχισης και ανάπτυξης αυτής της πολύτιμης κληρονομιάς. Πρόκειται για μια κληρονομιά που δεν πρέπει να χαθεί, καθώς οι ήρωές της  καθρεφτίζουν τη γνήσια ελληνική ψυχή. [Βικτωρία Κουτσουπιά, για το Ι.Μ.Ε.Τ. artem.gr]

Άρθρο: Ο Πάμπλο Πικάσο και η Ελλάδα

Δ. Βόλνας, Ακρυλικό σε κ. πλακέ, 25χ30εκ.

Η παρουσία του Πικάσο στην μοντέρνα τέχνη και η επιρροή του στην αφρόκρεμα της Ευρωπαϊκής και παγκόσμιας διανόησης είναι καταλυτική. Η πολύπλευρη και ουσιαστική σχέση του Πάμπλο Πικάσο με την Ελλάδα  αναδεικνύεται από την μοναδική ποικιλία  σχετικά με την θεματολογία, την αισθητική, αλλά και την τεχνοτροπία του έργου του. Ο σημαντικότερος εκπρόσωπος του Μοντερνισμού υπέγραψε και αφιέρωσε έργο με τίτλο "Γυναικείο κεφάλι" δωρίζοντάς το στην Αθήνα ως φόρο τιμής για τη σθεναρή αντίσταση των Ελλήνων ενάντια στα ναζιστικά στρατεύματα. Πρόσφατα το inews.gr  δημοσίευσε την ιστορία του πίνακα αυτού, που εκλάπη πριν λίγες εβδομάδες από την Εθνική Πινακοθήκη. 

[artem.gr]

Έλληνες Ζωγράφοι: Μιχάλης Λεκάκης (1907-1987)

Ένας μεγάλος Έλληνας της Αμερικής

	Γιος μεταναστών από τη Μάνη, ο Μιχάλης Λεκάκης, γεννήθηκε το 1907 στη Ν. Υόρκη. Είχε στενή συγγένεια με τον Γιάννη Ρίτσο, καθώς οι μητέρες τους ήταν αδελφές. Ο πατέρας του, πετυχημένος ανθοπώλης, δραστηριοποιούνταν στα ζητήματα της ομογένειας και συντέλεσε στην ίδρυση ορθόδοξων ενοριών. Ο Μιχάλης ήταν από τα πιο δραστήρια μέλη της πολυμελούς οικογένειάς του. Φοίτησε στο Greek American School, Bronx, New York (NY) και μπήκε από μικρός στον κόσμο της εκκλησίας, γεγονός που τον ώθησε  να μάθει Βυζαντινή μουσική στο σωματείο   "Ρωμανός ο Μελωδός" της Ν. Υόρκης. Έπαιρνε μαθήματα σχεδίου και άρχισε να ασχολείται συστηματικά με τη ζωγραφική και τη γλυπτική, ενώ παράλληλα εργαζόταν στην επιχείρηση του πατέρα του. Στο ανθοπωλείο αυτό, ήρθε το 1930 αναζητώντας εργασία ο νεαρός τότε  και φημισμένος αργότερα ζωγράφος Νάσος Δάφνης. Ο Λεκάκης ήταν αυτός που τον στήριξε και τον βοήθησε να αποκτήσει ατελιέ στα πρώτα  βήματα της ενασχόλησής του με την τέχνη.  Ο Λεκάκης ήταν προσωπικότητα με ευρεία ενδιαφέροντα. Παρακολούθησε μαθήματα ιστορίας, ιστορίας της τέχνης, λογοτεχνίας, φιλοσοφίας, μουσικής και ανθρωπολογίας στo Columbia University  και to Princeton. Ταξίδεψε στο Μεξικό, στην Ευρώπη και ασφαλώς στην Ελλάδα. Η εντρύφησή του στην αρχαία ελληνική φιλοσοφία, τη δραματουργία και τη βυζαντινή τέχνη φανερώνεται τόσο στο εικαστικό του έργο - ζωγραφική και γλυπτική - όσο στο ποιητικό του. Συνέθεσε μελωδίες για χορικά αρχαίων τραγωδιών, όπως τις Τραχίνιες του Σοφοκλή και η ποιητική του συλλογή – η μόνη που πρόλαβε να δημοσιεύσει- ήταν η ελληνική σύνθεση "Ερως ψυχή".  Στο ταξίδι του στην Ελλάδα το 1952 συνόδευσε την Eva Palmer-Sikelianou και ήταν κοντά της μέχρι τις τελευταίες της στιγμές. Αργότερα της αφιέρωσε ποιήματα σε αρχαιοελληνική γλώσσα.     Αυτοδίδακτος ο Μιχάλης Λεκάκης,  από νωρίς χάραξε μια προσωπική καλλιτεχνική πορεία, τόσο στην αφηρημένη γλυπτική, όπου δούλευε κυρίως το ξύλο, όσο και στη ζωγραφική, στην οποία αντλούσε θέματα από τη μυθολογία και την παράδοση. Δημιουργούσε έργα με συμβολικό χαρακτήρα και ήπια χρωματική κλίμακα.    Το 1941 οργάνωσε την πρώτη ατομική του έκθεση στην Artists Gallery of New York. Ακολούθησαν πολλές άλλες, μεταξύ των οποίων στο Whitney Museum of American Art of New York το 1973 και στην Εθνική Πινακοθήκη στην Αθήνα το 1980. Πολυάριθμες υπήρξαν και οι συμμετοχές του σε σημαντικές ομαδικές διοργανώσεις, μεταξύ των οποίων στο Whitney Museum, στο Solomon R. Guggenheim Museum, στο Mouseum of Modern Art και στο Metropolitan Museum of New York.    Είναι χαρακτηριστικό ότι σε πολλά από τα έργα του έδωσε ελληνικούς τίτλους, όπως "Ηφαιστος", "Σφίνξ", "Κίρκη", "Μεταμόρφωσις", "Ισομέτρης", "Εκτύπωσις", "Εξώστης", "Ηλιόπολις", "Κεραυνός", "Φύτρωμα", "Τροχεία", "Αστραπή", "Ρύθμισις", "Αποθέωσις", κ.α.    Πέθανε το 1987. Οι περισσότεροι πίνακές του, υπογεγραμμένοι με το ελληνικό όνομα "Λεκάκης", βρίσκονται σε μεγάλα μουσεία της Αμερικής και της Ευρώπης.  [Μαρία-Ωραιοζήλη Κουτσουπιά για το Ι.Μ.Ε.Τ.]	Ορ.Κος, Aκριλικό σε κ. πλακέ, 30Χ24εκ. Βησσαρίων Γ., Aκουαρέλα, 30Χ40εκ. Βουτσά Μ., Ακρυλικό σε κ. πλακέ, 20Χ30εκ. Βόλνας Δ. Λάδι σε μουσαμά 22X15εκ.

Έλληνες Ζωγράφοι: Μαρία Μυλωνά - Κυριακίδη (1942 - 2010)

Ζωγράφος - ψυχογράφος

	Η Μαρία Μυλωνά - Κυριακίδη γεννήθηκε στην Αθήνα. Στη σχέση της με τις Καλές Τέχνες  την ώθησε το οικογενειακό της περιβάλλον. Σπούδασε ζωγραφική στην σχολή Βακαλό (1962-1965), με καθηγητή τον Π. Τέτση.  Τα έργα της χαρακτηρίζονται από σουρεαλιστική διάθεση, με κυρίαρχο το προσωπικό στοιχείο. Η αφαίρεση και η λιτότητα  συνιστούν στοιχεία αναπόσπαστα της ζωγραφικής της.   Πορτρέτα με ακαθόριστα χαρακτηριστικά,  αναπαριστούν κυρίως τον εσωτερικό κόσμο των ανθρώπων της καθημερινής επιβίωσης. Η αισθητική της διάπλαση δέχτηκε επιδράσεις από πρωταγωνιστικές μορφές της μοντέρνας τέχνης, όπως είναι ο Picasso, ο Kandinsky και ο Max Ernst.  Πραγματοποίησε πολλές ατομικές εκθέσεις.  Έργα της βρίσκονται στην Εθνική Πινακοθήκη, στο Μουσείο Βορρέ, στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και σε πολλές ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα και το εξωτερικό.  Απεβίωσε το 2010. [Φ.Κουτσουπιάς, για το Ι.Μ.Ε.Τ. artem.gr] C. Nicolaou, ακρυλικό σε καμβά, 30Χ40εκ. Φ.Κάππας. Μικ. τεχνική σε καμβά, 20Χ30εκ.	Τ.Χρήστου, λάδι σε ξύλο, 40Χ50εκ. Δ.Βόλνας , ακρυλικό σε κ. πλακέ, 30Χ40εκ. Θ. Χρήστου , ακρυλικό σε κ. πλακέ, 25Χ35εκ. Κ.Λεωντής, ακρυλικό σε μουσαμά,  30Χ40εκ. Δ.Κόπης, ακρυλικό σε καμβά, 30Χ40εκ. Ορ.Κος, ακρυλικό σε κ. πλακέ, 24Χ30εκ. Κ.Λαμπρου, ακρυλικό σε καμβά 18Χ23εκ.